Benim Adım Kırmızı

İstanbul, 1591: Bir nakkaş öldürüldü

Kitap bir cesetin sesiyle açılır: "Ben şimdi bir ölüyüm, bir kuyunun dibindeki bir ceset." Nakkaşhanede çalışan bir müzehhip, birisi tarafından öldürülüp kuyuya atılmıştır. Romanın gerçek dedektifi Kara'dır — on iki yıl sonra İstanbul'a dönen, genç aşkı Şeküre'yi tekrar görmek isteyen bir adam.

Ama roman yalnızca bir cinayeti değil, bir uygarlık sorusunu soruyor: padişahın emriyle gizlice hazırlanan ve Frenk usulü (Batı perspektifiyle) resimler içeren bir kitap, İslami bakış açısını tehdit eder mi? Nakkaşlar bu kitap için mi öldürülüyor? Pamuk, her bölüme farklı bir anlatıcı verir: bir at, bir ağaç, Şeytan, bir altın lira, ölüm, hatta kırmızı rengi kendisi konuşur.

Uluslararası kanonun içine

Erdağ Göknar çevirisiyle 2001'de İngilizceye geçti, Fransa'da 2002'de Prix du Meilleur Livre Étranger'ı aldı, İtalya'da aynı yıl Premio Grinzane Cavour'u, 2003'te İrlanda'daki International IMPAC Dublin Literary Award'ı — dönemin en büyük parayla ödüllendirilen edebiyat ödülünü (100.000 €) kazandı. Bu bir Türkçe yazarın dünya edebiyatında aldığı en büyük ödüldü; üç yıl sonra Nobel gelecekti.

Pamuk, kitabın fikrinin yıllarca kafasında olduğunu, 16. yüzyıl Osmanlı minyatürlerini tek tek inceledikten sonra yazmaya başladığını söylüyor. Cinayet romanı olarak da çok sağlam — Umberto Eco'nun Gülün Adı'nın sık sık akrabası sayıldığı bir kitap.