Kara Kitap

Eşini arayan bir adam, kendini arayan bir şehir

Avukat Galip, bir sabah eşi Rüya'yı ortadan kaybolmuş bulur. Bir notla çıkmıştır; not kısa, belirsiz. Galip, Rüya'nın ağabeyi, ünlü köşe yazarı Celal Salik'in de aynı anda kayıp olduğunu fark eder. Bundan sonra roman İstanbul'un sokaklarında, Bedesten'in altlarında, Boğaz'ın buzlarında, Beyoğlu'nun gece ışıklarında bir arayışa dönüşür.

Galip yavaş yavaş Celal'in yerine geçer: kimliğini, dairesini, hatta köşe yazarlığını. Kitap bir yandan polisiye gibi ilerler ama asıl derdi başka: kim, neyin peşindeyiz, İstanbul'un altında hangi harfler gizli, rüyaların üst üste binişi. Huruf ilmi, Mevlevilik, Mehdi efsaneleri, Hollywood, Millî Gazete — hepsi aynı paragrafta buluşabilir.

Postmodern Türk romanının sınır taşı

Türk edebiyatında Pamuk öncesi "postmodern" denilebilecek girişimler (Oğuz Atay'ın Tutunamayanlar'ı başta) vardı ama Kara Kitap bu damarı ana akıma taşıdı. Roman 1991'de Prix France Culture'ü, 1996'da Prix de la Ville de Bruxelles'i aldı. Bir nesil Türk okur, kitabı üniversite yıllarında okumuş ve sonra bir daha okumadan edememiştir.

Açılış cümlesi — "Rüya yatağında, yüzükoyun, rahat ve mutlu uyuyordu." — Türk edebiyatının en çok alıntılanan açılışlarından biri. Kitap bugün 35+ dile çevrildi. Hâlâ akademik dipnot kabul etmeyen geniş bir kitlesi var.